تيتربرتر - سايت خبري تحليلي تيتربرتر | TitreBartar : رشد نفت در پي نامه ترامپ/بازار نفت در چه شرايطي است؟
چهارشنبه، 26 اردیبهشت 1397 - 05:12 کد خبر:80841
رئيس‌جمهوري آمريكا به وزارتخانه‌هاي انرژي، خارجه و خزانه‌داري اعلام كرده عرضه جهاني نفت در خارج از ايران نشان مي‌دهد كه شرايط براي تحريم اين كشور آماده است، به‌طوري‌كه «كاهش چشمگيري» در ميزان فروش نفت ايران رخ دهد. اما دونالد ترامپ در شرايطي چنين مساله‌اي را مطرح كرده كه موجودي انبارهاي نفتي جهان ظرف بيش از يك سال گذشته مدام كاهش يافته و در حال حاضر انبارهاي نفتي با هيچ‌گونه مازاد نفت مواجه نيستند و از سوي ديگر ميزان تقاضا در سطحي بسيار بيشتر از عرضه قرار دارد.


به گزارش تيتربرتر، بنابراين بر خلاف ادعاي ترامپ بازار در حال حاضر با كمبود نفت مواجه است. اين موضوعي است كه در گزارش اخير اوپك نيز بر آن تاكيد شده و اين سازمان از تحريم‌هاي نفتي ايران به‌عنوان يكي از ريسك‌هاي پيش‎روي اقتصاد جهاني ياد كرده بود. از اين رو، در پي انتشار نامه ترامپ، در شامگاه روز دوشنبه، قيمت نفت برنت بيش از يك دلار جهش يافت و به بيش از ۷۸ دلار بر بشكه رسيد. قيمت اين نفت شاخص روز گذشته نيز به رشد خود ادامه داد و به ۷۹ دلار بر بشكه رسيد. هرچند اعلاميه ترامپ خطاب به برخي وزارتخانه‌ها در قالب اجراي يكي از بندهاي تحريم نفت ايران تحت قانون اختيارات دفاع ملي سال ۲۰۱۲ (NDAA) بوده است، اما همزمان چندين پيام با خود به همراه دارد كه در مجموع جديت رئيس‌جمهوري آمريكا براي هرگونه فشار بر ايران را نشان مي‌دهد.
رشد نفت در پي نامه ترامپ
 
ترامپ در نامه‌اي خطاب به وزارت خارجه خود اعلام كرده كه «طبق قانون اختيارات دفاع ملي سال ۲۰۱۲، حكم من اين است: عرضه نفت و محصولات نفتي در حدي است كه اجازه مي‌دهد حجم نفت‌خام و محصولات نفتي كه از ايران يا از طريق موسسات مالي (از ايران) خريداري مي‌شود، به ميزان چشمگيري كاهش يابد.» قانون اختيارات دفاع ملي(NDAA) سال ۲۰۱۲ از سوي رئيس‌جمهوري وقت، باراك اوباما تصويب شد و تحريم‌هاي نفتي ايران بر پايه آن شكل گرفته است. بر اساس اين قانون، رئيس‌جمهوري آمريكا هر ۹۰ روز بايد گزارشي از ميزان عرضه نفت در جهان ارائه دهد تا نسبت به عدم رشد قيمت نفت به دنبال تحريم‌ نفتي ايران اطمينان ايجاد كند.
 
با اين حال واكنش اوليه بازار نفت به اين اقدام ترامپ رشد قيمت‌ها بود. به گزارش «دنياي اقتصاد» روز دوشنبه قيمت نفت برنت، بيش از يك دلار رشد را ثبت كرد و معاملات اين روز را در قيمت ۲۳/ ۷۸ دلار بر بشكه به پايان رساند. روز گذشته نيز برنت مسير صعودي را ادامه داد و تا لحظه تنظيم اين گزارش(ساعت ۱۵ به وقت تهران) توانسته با رشد قيمت حدود ۸۰ سنت از مرز ۷۹ دلار بر بشكه عبور كند. با اين حال نفت‌خام آمريكا با شدت كمتري به نامه ترامپ واكنش نشان داد. نفت خام آمريكا با ۶۶ سنت رشد طي دو روز گذشته، در لحظه تنظيم اين گزارش به قيمت ۳۶/ ۷۱ دلار بر بشكه رسيد.
 
دولت ترامپ هنوز مشخص نكرده است كه هر كشور تا چه ميزان بايد خريد خود از ايران را كاهش دهد، اما رئيس دولت قبلي آمريكا، اعلام كرده بود كه خريداران نفت ايران هر ۶ ماه يك بار بايد ۱۸ تا ۲۰ درصد از ميزان خريد خود بكاهند تا مشمول تحريم‌هاي اين كشور نشوند. علاوه بر اعلام رئيس‌جمهوري اين كشور از وضعيت بازار نفت، وزارت انرژي آمريكا نيز هر دو ماه يك بار گزارشي از وضعيت عرضه جهاني نفت به غير از عرضه ايران منتشر مي‌كرد.
 
بازار نفت در چه شرايطي است؟
 
هرچند ترامپ مي‌گويد، شرايط بازار نفت براي كاهش شديد صادرات نفت ايران آماده است، اما عوامل بنيادين بازار نفت چيز ديگري نشان مي‌دهند.
 
آن‌طور كه اوپك در آخرين گزارش اخير خود اعلام كرده، سطح موجودي انبارهاي نفتي كشورهاي OECD در ماه مارس(دو ماه پيش) تنها ۹ ميليون بشكه بيشتر از مقدار متوسط ۵ساله اين ذخاير بوده است. اين يعني انبارهاي نفتي در حال حاضر با هيچ‌گونه مازاد نفتي مواجه نيستند. اين در حالي است كه در مارس ۲۰۱۷ ميزان نفت مازاد در انبارهاي نفتي ۲۷۶ ميليون بشكه بوده است. موجودي انبارهاي نفتي آمريكا نيز در حال حاضر ۸۹ ميليون بشكه كمتر از مقدار يك سال پيش است. در واقع به يمن توافق اوپك و متحدانش كه از ابتداي سال ۲۰۱۷ اجرايي شده، در حال حاضر بازار با هيچ‌گونه مازاد عرضه‌اي مواجه نيست.
 
علاوه بر اين، حتي آمار اداره اطلاعات انرژي آمريكا(EIA) نيز بر نياز بازارهاي جهاني به نفت ايران تاكيد دارد. آن‌طور كه آمار اين سازمان نشان مي‌دهد، در فاصله فوريه تا مارس سال جاري ۸/ ۹۸ ميليون بشكه در روز نفت و ديگر مايعات سوختي توليد شده، در حالي كه ميزان تقاضاي جهاني ۴/ ۱۰۰ ميليون بشكه بوده است. اين يعني با وجود اينكه در اين بازه زماني توليد ايران در بيشترين سطح خود قرار داشته، بازار روزانه با ۴/ ۱ ميليون بشكه كمبود نفت مواجه بوده است، اين كمبود در كاهش مداوم موجودي انبارهاي نفتي جهان نمود يافته بود.
 
 EIA مجموع توليد نفت‌خام، ميعانات گازي و گاز مايع (NGL) ايران را ۶/ ۴ ميليون بشكه در روز و ميزان تقاضاي داخلي را ۸/ ۱ ميليون بشكه اعلام كرده است. بنابراين متوسط عرضه نفت جهان بدون در نظر گرفتن توليد ايران، در بازه زماني فوريه تا مارس ۴/ ۹۲ ميليون بشكه در روز بوده، در حالي كه ميزان تقاضاي جهاني بدون در نظر گرفتن تقاضاي داخلي ايران، ۴/ ۹۶ ميليون بشكه در روز است. در واقع اگر آمريكا بخواهد تمام نفت ايران را حذف كند، بازار با ۴ ميليون بشكه كمبود مواجه خواهد شد. اين ميزان نه با برداشته شدن توافق اوپك جبران مي‌شود و نه با افزايش توليد نفت شيل در آمريكا. EIA ظرفيت مازاد توليد اوپك را ۲ ميليون بشكه در روز اعلام كرده كه تا حد زيادي اين رقم به ظرفيت مازاد توليد عربستان وابسته است. عربستان توان توليد خود را حدود ۱۲ ميليون بشكه در روز اعلام مي‌كند، اين در حالي است كه بسياري از كارشناسان بر اين باورند كه اين كشور در توان توليد خود اغراق مي‌كند و نمي‌تواند در طولاني‌مدت بيش از ۵/ ۱۰ ميليون بشكه در روز نفت توليد كند. ميزان توليد كنوني آمريكا نيز ۵/ ۱۰ ميليون بشكه در روز است كه بر اساس پيش‌بيني اداره اطلاعات انرژي آمريكا تا پايان سال ۸۰۰ هزار بشكه افزايش خواهد يافت و به ۳/ ۱۱ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. بنابراين آمريكا بر خلاف ادعاي خود نمي‌تواند به‌طور كامل از نفت ايران چشم‌پوشي كند.
 
اهداف پنهان نامه ترامپ
 
بازار نفت بر خلاف ادعاي رئيس‌جمهوري آمريكا، چندان آماده حذف نفت ايران نيست. بنابراين به نظر مي‌رسد، ترامپ در پي نامه اخير خود چند پيام را مخابره مي‌كرده است.
 
اول اينكه رئيس‌جمهوري آمريكا اين پيام پوپوليستي را به مردم آمريكا و همچنين ديگر كشورهاي مصرف‌كننده نفت در جهان ارسال كرده كه «تحريم‌هاي ايران موجب كمبود نفت در بازار و همچنين افزايش شديد قيمت اين كالا و ديگر فرآورده‌هاي نفتي از جمله بنزين نمي‌شود.» و اقدام خود براي تحريم‌ ايران را توجيه كرده است. اين در حالي است كه در پي افزايش شديد قيمت نفت در بازارهاي جهاني و همچنين افزايش مسافرت‌هاي جاده‌اي با نزديك شدن به فصل گرما، تقاضا و قيمت بنزين در آمريكا به شكل قابل توجهي افزايش يافته است.
 
 قيمت اين سوخت در برخي ايالت‌هاي اين كشور از مرز ۳ دلار به ازاي هر گالن گذشته و به بيشترين سطح ظرف سه سال گذشته رسيده است كه به معناي افزايش فشار بر شهروندان آمريكايي در تابستان امسال است. از اين رو طبيعي است كه ترامپ براي اقناع افكار عمومي روزي به اوپك براي افزايش قيمت‌ها اعتراض كند و روز ديگر بگويد بازار براي تحريم نفتي ايران آماده است و با كمبود نفت مواجه نيست.دوم اينكه ترامپ به ايران و اتحاديه اروپا اين پيام را ارسال كرده كه در اجراي شديدترين تحريم‌ها عليه ايران جدي است و آنها بايد خواسته‌هاي ترامپ را در توافقات و مذاكرات خود در نظر بگيرند.
 
 سومين پيامي كه نامه ترامپ به همراه داشت خطاب به مشتريان نفتي ايران بوده است، ترامپ اين پيام را به خريداران نفت ارسال كرده كه در اعمال تحريم‌ها بسيار جديت دارد و قصد ندارد كشوري را از تحريم‌ها معاف كند، چراكه نفت به اندازه كافي در بازار موجود است. اما چهارمين سيگنالي كه ترامپ ارسال كرد، اين بود كه برخلاف برخي اظهارات ظاهري، به قيمت بالاي نفت بسيار علاقه‌مند است. در واقع رشد قيمت نفت به معناي افزايش هرچه بيشتر توليد نفت شيل است. آن‌طور كه اداره اطلاعات انرژي آمريكا اعلام كرده توليد نفت شيل در ژوئن امسال به رقم بي‌سابقه ۷ ميليون بشكه در روز دست خواهد يافت. رونق صنعت نفت آمريكا نيز به نوبه خود، افزايش اشتغال‌، كاهش وابستگي انرژي و افزايش درآمدهاي مالياتي دولت را به همراه دارد.