تيتربرتر - تيتر آخرين و جديدترين اخبار ايران و جهان : غار اسپهبد خورشيد را بهتر بشناسيم!
پنجشنبه، 10 خرداد 1397 - 09:20 کد خبر:81871
"كركيل دژ" يا غار اسپهبد خورشيد در 182 كيلومتري از شهر تهران و در ارتفاعات البرز در شهرستان سواد كوه مازندران در ارتفاع 1150 متري از سطح دريا در روبه روي كوه سرخل و بر روي كوه لاكمر در ناحيه دو آب اين شهرستان واقع شده است.


به گزارش تيتربرتر، اين غار شگفت انگيز و پر رمز و راز تاريخ اسرار آميز و راز آلودي را در پس خود دارد و در شمار مهم ترين جاذبه هاي گردشگري استان مازندران قرار مي گيرد. غار اسپهبد خورشيد يا كركيل دژ كه در طبرستان مازندران واقع شده است آخرين نقطه اي بود كه سپاهيان عرب توانستند در قرن دوم آن را فتح كنند. آنچه كه امروزه از اسپهبد خورشيد باقي مانده است چيزي فراتر از يك غار طبيعي است و اين نام با سلسله هاي باستاني و قديمي چون دابويگان و پادوسبانيان گره خورده و داراي افسانه هاي پر رمز و رازي است. در ادامه با ما همراه باشيد تا غار اسپهبد خورشيد سوادكوه را بيشتر بشناسيم...
وجه تسميه غار اسپهبد خورشيد يا طاق عايشه گرگيلي
مردم محلي مازندران و منطقه سواد كوه اين غار را لاپ كمر مي نامند و معني لاپ بريدگي است از انجا كه شكاف و بريدگي توسط طاق اين غار در دل كوه ايجاد شده است به اين نام ناميده شده و به روستاها و آبادي هاي اطراف اين غار ديوكالي يا لانه ي ديو گفته مي شود. همچنين با مطالعه در نوشته هاي تاريخي مي بينيم كه از اين غار به نام طاق عايشه گرگيلي دژ ياد شده است و علت اين كه آن را طاق عايشه گرگيلي دژ مي خواندند به سبب اين است كه در زمان هاي قديم تعدادي از راهزنان و دزدان به همراه زني به نام عايشه كه در دوره هاي اسلامي زندگي مي كرده است و در اين غار متحص بود دور هم جمع شدند و كارشان كركيل ( غارت) بوده است همچنين بقاياي قلعه اي تاريخي به نام قلعه باجيگران در نزديكي هاي اين غار كركيل دژ يافت شده است.
داستان غم انگيز غار اسپهبد خورشيد
داستان غم انگيز و تاريخ پر فراز و نشيب اسپهبد خورشيد يا كركيل دژ مي تواند شنيدني و غم انگيز باشد در زماني كه اين غار توسط اسپهبدان طبرستان به عنوان يك دژ طبيعي استفاده مي شد داستان اين غار از انجايي شروع مي شود كه يكي از سرداران شجاع طبرستان كه حاكم منطقه مازندران در سال 761 ميلادي بود به نام اسپهبد خورشيد وقتي كه اعراب به اين سرزمين ها يورش كردن براي جمع كردن سپاهي به ديلمستان رفت او كه نوه ي اسپهبد فرخان بزرگ از نسل گاوبارگان بود گول مهدي پسر منصور عباسي كه از حاكمان ري بود را خورد. زيرا او توانسته بود از در دوستي با اسپهبد خورشيد وارد شود و قصد تسخير منطقه مازندران را داشت از اسپهبد خورشيد خواست تا به وي اجازه دهد با لشكريانش از تنگه رود طالار عبور كنند و خود را از طريق دريا به خراسان برسانند وقتي كه اسپهبد خورشيد اين اجازه را صادر نمود مهدي توانست با دو سپاه از لشكريان خود از طريق شاه كوه و گرگان آمل را تصرف كند اسپهبد خورشيد كه ديد غافلگير شده است زن و فرزند خود را در اين غار اسپهبد خورشيد سوادكوه مي گذارد تا عازم جنگ شود بي غافل از اين كه اعراب اين غار را تحت محاصره خود در مي اورند و مدت سه ماهي در پايين غار منتظر مي مانند و دنبال راهي براي نفوذ به درون غار بودند و سرانجام با ناجوانمردي همه ي افرادي كه در داخل غار بودند از جمله زن و فرزندان سردار اسپهبد خورشيد را با مسموم كردن سرچشمه هاي آب ورودي غار با بي رحمي تمام به هلاكت مي رسانند و موفق مي شوند دژ را فتح كنند. و درنهايت اسپهبد خورشيد پنجاه هزار سپاه گرد اوري كرد و در زمان بازگشت به سمت غار اسپهبد خورشيد سوادكوه شايعه اسارت همسر و فرزندانش را شنيد و طاقت نياورد و با خودكشي كردن به زندگي خود پايان داد. اين بود داستان غم انگيز غار اسپهبد خورشيد كه هزاران سال است اين داستان در سينه اين غار اسپهبد خورشيد سوادكوه مدفون شده است.
 
ويژگي هاي غار اسپهبد خورشيد
اين غار با عظمت كه قدمت آن به زمان ساسانيان باز مي گردد در فهرست آثار ملي ايران به شماره ثبت 8739 ثبت شده است. و از طاق هاي معروف و بي نظير در كل جهان مي باشد كه در داخل آن مي توان آب انبار تنور قلعه برج آتشكده و حمام را ديد كه با مصالحي چون سنگ و آجر ساخته شده اند. غار اسپهبد خورشيد براي اولين بار در سال 1335 توسط هيات غارشناسان ايران كشف شد. طول اين غار چيزي در حدود 40 متر مي باشد و تالاري بيضي شكل به عرض 25 وطول 75 و ارتفاع 15 متر درون غار اسپهبد خورشيد وجود دارد. قوس دهانه اين غار در كل دنيا جزو بزرگترين دهانه هاي غار طبيعي به شمار مي رود. ديواري كه قدمتش به دوران ساسانيان باز مي گردد با سنگ و ساروج در برابر اين غار ساخته شده است همچنين وجود پرتگاهي خطرناك در مقابل غار سبب شده است كه به سختي بتوان به ان وارد شد و از ان جهت كه در اين غار كركيل دژ آب قابل شرب وجود داشته است بنابراين مي توانست اين غار به عنوان دژي مطلوب و مناسب براي مقاومت در مقابل دشمنان به مدت طولاني باشد همچنين وجود اتاق هايي درون غار كه در دوران ساسانيان ساخته شده اند از ويژگي هاي جالب توجه اين غار است و بررسي هاي ميداني و شواهد زمين شناسي نشان مي دهد كه از آنجايي كه اين غار بر روي يكي از كوه هاي اهكي اين منطقه واقع شده است در داخل غار اسپهبد خورشيد سوادكوه مي توان سنگ هاي استاميك را كه به مانند قنديل از سفق آويزانند مشاهده كرد.
بهترين زمان بازديد از غار اسپهبد خورشيد
 
منطقه اي اطراف اين غار داراي چشم انداز هاي طبيعي سر سبز و زيبايي است كه سبب شده است اين غار زيبا تر و با شكوه تر از آنچه هست به نظر آيد و بهترين زمان بازديد از اين غار اسپهبد خورشيد سوادكوه كه عظمت و تاريخ غم انگيز خود را هزاران سال است حفظ كرد هاست در فصل بهار مي باشد كه طبيعت زيبا و سرسبز و آب و هواي مطبوع و دلچسب نواحي اطراف غار سبب مي شود حس و حالي خوبي به هر بيننده و گردشگري دست بدهد. با قرار گرفتن در دهانه غار شما مي توانيد طبيعت منطقه سوادكوه را كه داراي چشم اندازي بي نظير و منحصر به فرد است را ببينيد با ديدن اين غار شگفت انگيز هويت در تاريخ سفر كرده اي و شاهد شكوه و عظمت شجاعت مردمان اين سرزمين خواهي بود. از نظر استحكامات نظامي نيز اين غار جزء منحصر به فردترين ها و بي نظيرترين ها مي باشد و داراي تاريخ و گذشته اي است كه سبب شده است به عنوان يك ميراث ملي درآيد و ما بايد سعي كنيم در حفظ و نگهداري آن بكوشيم. يكي از شگفتي هاي بي نظير اين منطقه ورودي آب به درون غار مي باشد كه با توجه به اين كه مسير ي كه آب از بالا دست روستاي كمر پشت هب داخل غار طي مي كند به صورت كاملا سنگي مي باشد اما جوي آب زيبايي از جريان آب به وجود امده است و آب با طي مسافتي طولاني از ميان سنگ ها وارد غار كركيل دژ مي شود.
 
برخي از جاذبه هاي گردشگري مجاور غار اسپهبد خورشيد
در كنار زيبايي هاي اين منطقه و علاوه براين غار زيبا و بي نظير اگر گذرتان به مازندران و سواد كوه افتاد شما مي توانيد در منطقه ي سواد كوه از كاروانسراي گدوك، قلعه كنگلو ديدن كنيد كه در واقع يك نوع طبيعت گردي و پياده روي در جنگل هاي سوادكوه مازندران را تجربه خواهيد كرد. همچنين مي توانيد از جنگل راش كه در نزديكي اين غار قرار دارد بازديد به عمل آوريد و در ان قدم بزنيد و از زيبايي هاي طبيعي و خدادادي كركيل دژ نهايت استفاده را ببريد.
مسير دسترسي به غار اسپهبد خورشيد
براي اين كه از طريق شهر تهران به اين منطقه دسترسي داشته باشيد بايد از جاد هي دماوند در مسير فيروزكوه برانيد و بعد از عبور از فيروز كوه و ورسك و كليساي اوريم رودبار وارد خروجي كه در سمت راست شما در همين مسير قرار گرفته است بشويد. اين جاده جاد هاي است كه شما را به خطير كوه خواهد رساند كوهي كه در دامنه ي آن غار اسپهبد خورشيد واقع شده است اگر از اين مسيررانندگي كنيد چيزي در حدود 3 ساعت سفرتان طول خواهد كشيد.
 
توصيه هاي براي حفاظت از اين اثر تاريخي
متاسفانه در كنار بيشتر آثار تاريخي و ملي ما درا ين چند ساله اخير برخي اقدامات غير قانوني ساخت و ساز و برداشت هاي سشن و ماسه صورت گرفته كه باعث شده است تا اين آثار ارزشمند تاريخي درمعرض تخريب و نابودي و فراموشي قرار گيرد. غار سپهبد خورشيد يا كركيل دژ نيز از اين قاعده مستثنا نيست و متاسفانه برداشت شن و ماسه و خاك برداري غير قانوي در نزديكي اين ميراث گران بها سبب شده است كه به حريم اين بناي با ارزش و طبيعت زيباي اطراف آن تجاوز شود و اكولوژي اين منطقه به خطر بيفتد كه مي توان آثار اين تجاوز را بر روي دهانه غار و سقف آن مشاهده كرد كه توسط معائم فلوئورين ايجاد شده است. شايسته است كه مسئولين امر در اين زمينه اقدامات موثر را انجام دهند تا از آسيب بيشتر به اين بناي با ارزش و ديگر آثار باستاني و تاريخي اين كشور جلوگيري شود.
 
قلعه کنگلو در نزدیک اسپهبد خورشید