تيتربرتر - تيتر آخرين و جديدترين اخبار ايران و جهان : دو سناريو براي آينده برنامه اتمي ايران
دوشنبه، 21 خرداد 1397 - 07:30 کد خبر:82538
برنامه اتمي ايران ممكن است براساس مدل ژاپن يا مدل كره شمالي استمرار يابد.


به گزارش تيتربرتر، در پي خروج دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمريكا، از برنامه جامع اقدام مشترك (برجام)، گمانه‌زني درباره نوع واكنش ايران به اقدام يكجانبه آمريكا بيشتر شد. هفته گذشته ايران در واكنش به خروج ترامپ، هشدار داد اگر اروپا نتواند منافع ايران در برجام را تامين كند، ايران غني‌سازي اورانيوم را به شدت افزايش خواهد داد. اين هشدار صريح ايران، گمانه‌زني درباره آينده برجام و كل برنامه هسته‌اي را وارد مرحله جديدي كرد.
در همين رابطه، انديشكده انستيتوي واشينگتن در يادداشتي به قلم اومر كارمي، دو سناريوي محتمل براي آينده برنامه هسته‌اي ايران را مورد بررسي قرار داد.
 
در اين يادداشت دو مدل براي آينده برنامه اتمي ايران مطرح شده است: مدل ژاپن و مدل كره شمالي.
 
از ديدگاه كارمي، ايران با امضاي برجام، مدل ژاپن را براي تبديل شدن به يك كشور در آستانه هسته‌اي شدن انتخاب كرد. اما تصميمات اخير دونالد ترامپ براي خروج از برجام و مذاكره با كره شمالي ممكن است باعث شود ايرانيان در گزينه انتخابي‌شان تجديد نظر كنند.
 
مدل ژاپن: دادن امتيازات كوتاه مدت براي دستيابي به وضعيت آستانه هسته‌اي
 
بنا به ادعاي كارمي، در دو دهه گذشته، مقامات ايراني با حسرت به وضعيت هسته‌اي ژاپن نگاه كرده‌اند. از ديدگاه آنها، توكيو موفق شد اعتماد جامعه بين المللي را جلب كند و عليرغم گذشته متجاوزانه‌اش توانست چرخه سوخت هسته‌اي بسازد. ژاپن با اين كار، توانست يك كشور داراي آستانه هسته‌اي شود كه اگر بخواهد مي‌تواند سريعا سلاح‌هاي هسته‌اي بسازد.
 
پس از جنگ جهاني دوم، وضعيت هسته‌اي ژاپن مشابه وضعيت كنوني ايران بود. اما ژاپن توانست از آن زمان ۵۵ نيروگاه اتمي احداث كند. در سال ۲۰۰۹، منوچهر متكي، وزير خارجه وقت ايران، گفته ژاپن بدون تعليق فعاليت‌هاي هسته‌ايش، سال‌هاي زيادي صرف اعتمادسازي درباره فعاليت هسته‌ايش كرد. قبل از متكي، كمال خرازي، نيز ايده مشابهي مطرح كرد. او گفته بود نيروگاه‌هاي صلح آميز هسته‌اي در ژاپن مي‌توانند مدلي براي ايران باشند.
 
اما انديشكده واشينگتن معتقد است چنين اظهاراتي، هزينه هنگفتي كه ژاپن براي به دست آوردن اعتماد بين المللي داده را ناديده مي‌گيرند. براساس تحليل اين انديشكده بين ژاپن و ايران تفاوت‌هاي مهمي در حوزه سياست خارجي، مقاصد هسته‌اي و نوع ارتباط با آژنس بين المللي انرژي اتمي وجود دارد.
 
مدل كره شمالي: بدست آوردن بازدارندگي هسته‌اي زير فشار
 
بنا به ادعاي انستيتوي واشينگتن، عليرغم آنكه برخي از محافظه‌كاران ايران توانايي كيم جونگ اون را در توليد سلاح هسته‌اي تحسين مي‌كنند، اما آن‌ها بدون شك از هزينه‌هايي كه پيونگ‌يانگ پرداخت كرده، آگاه هستند. كره شمالي به لحاظ اقتصادي يكي از فقيرترين كشورهاست. وضعيت اقتصادي كره شمالي به گونه‌اي است كه مقامات ايران تمايلي به الگوگيري از آن ندارند
 
به گفته اين انديشكده، برخي از محافظه‌كاران ايران از نظام خواسته‌اند كه تجربه كره شمالي را در نظر بگيرد. با اين حال، ايران تصميم گرفت برنامه هسته‌ايش را محدود كند. عليرغم مزاياي استراتژي كره شمالي، ايران مسير متفاوتي را انتخاب كرد. ايران بواسطه پيشبرد برنامه غني‌سازي و تعامل با غرب و بعد‌ها امضاي برجام بخش‌هايي از مدل ژاپن را انتخاب كرد.
 
اما خروج ترامپ از برجام و بازگشت تحريم‌هاي آمريكا، ضربه بزرگي به هواداران مدل ژاپن زد. حسن روحاني، به خاطر نقشش در توافق هسته‌اي، با انتقادات شديدي از سوي محافظه‌كاران مواجه است. اگر او نتواند راه حل‌هايي براي وضعيت اقتصادي و سياسي پيدا كند، برخي از تندرو‌ها ممكن است به دولت فشار بياورند تا هشدار‌هايي كه در ماه‌هاي اخير داده را انجام دهد. يعني از معاهده ان‌پي‌تي خارج شود.
 
به طور همزمان، ترامپ تصميم گرفته با كيم جونگ اون، رهبر كره شمالي ديدار كند و چشم انداز حصول توافق هسته‌اي با پيونگ‌يانگ را بيشتر كرده است. چنين احتمالاتي ممكن است تهران را متقاعد كند كه واشنگتن مايل است با حكومت كره شمالي سازش كند. در نتيجه چنين امري احتمالا باعث شود برخي محافظه‌كاران ادعا كنند كه تنها را مقاومت در برابر غرب دستيابي به بازدارندگي هسته‌اي و مذاكره از موضع قدرت است.
 
 
 
منبع: فرارو