تيتربرتر - تيتر آخرين و جديدترين اخبار ايران و جهان : «پمپ درد» براي تسكين درد سزارين چقدر موثر است؟
چهارشنبه، 20 تیر 1397 - 21:30 کد خبر:85109
درد زايمان طبيعي باعث شده كه هر روز بر تعداد كساني كه سزارين را انتخاب مي‌كنند افزوده شود. زماني سزارين به‌عنوان يك روش زايمان در شرايط خاص مطرح بود اما به مرور جاي خود را در كنار زايمان طبيعي باز كرد.


به گزارش تيتربرتر، اگرچه در اين روش فرد برخلاف زايمان طبيعي دردي را قبل و حين زايمان تجربه نمي‌كند اما بعد از جراحي به واسطه زخمي كه از تيغ جراحي برداشته چند روزي را با درد مي‌گذراند. شايد همين باعث مي‌شود كه برخي به اين فكر كنند كه اگر زايمان طبيعي درد دارد، سزارين هم با درد همراه است و چه بهتر كه براي حفظ سلامت بيشتر فرد و فرزندشان زايمان طبيعي را تجربه كنند. 
با همه اينها اين روزها پيشرفت علم همه دردها را پشت‌سر گذاشته است. اين روزها دستگاهي به‌نام «پمپ درد» در بيمارستان‌ها وجود دارد كه براي تسكين دردهاي پس از جراحي ساخته شده كه در عمل سزارين هم بسيار مورد استفاده قرار مي‌گيرد. 
 
درباره عملكرد پمپ درد با دكتر نوشين نظري، متخصص زنان و زايمان، گفت‌وگو نموديم. اگر مي‌خواهيد بدانيد پمپ درد چيست و چطور كار مي‌كند اين مطلب را از‌دست ندهيد.
 
 پمپ درد، آري يا خير؟
 
دكتر نوشين نظري درباره استفاده از پمپ درد مي‌گويد: بر اين عقيده هستيم كه شايسته نيست هيچ انساني در دنيا درد بكشد؛ اين دستورالعمل كلاسيك است و به بقراط بر مي‌گردد. به لحاظ انساني و حقوق بشر وقتي مي‌توان درد را تسكين داد، نبايد از آن فروگذار كرده و بيمار نبايد آن را تحمل كند. علم پزشكي و تيم درمان موظف است با بهترين داروها و دستگاه‌هاي روز، درد بيمار را تسكين دهد؛ به‌شرط آنكه بدون عارضه باشد. 
 
بر‌اساس همين اصل انساني است كه پمپ درد ساخته شده تا بتواند درد بيمار را بدون عارضه كاهش دهد. من به بيمارانم توصيه مي‌كنم كه اگر به لحاظ اقتصادي مشكلي ندارند از اين دستگاه استفاده كنند. در غير اين‌صورت مي‌توان با هزينه‌هاي كمتر كاري معادل همين پمپ‌هاي درد انجام داد؛ يعني استفاده از شياف‌هاي مسكن و تزريق‌هاي عضلاني. در حال حاضر اين دستگاه در مراكز خصوصي وجود دارد و زماني براي بيمار مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه از قبل آن را انتخاب كرده باشد زيرا ممكن است كسي تمايل نداشته باشد از پمپ درد ‌استفاده كند.
 
عملكرد پمپ درد چگونه است؟
 
دكتر نوشين نظري، عملكرد پمپ درد را اين‌طور توضيح مي‌دهد: بعد از انواع جراحي، درد در بدن حس مي‌شود كه براي تسكين اين دردها مي‌توان از پمپ درد استفاده كرد. اين دستگاه از يك پمپ و كيسه نگهدارنده دارو تشكيل شده كه مي‌توان از انواع داروها در آن استفاده كرد. بعد از عمل جراحي، اين دستگاه توسط پزشك متخصص بيهوشي و براساس وضعيت و نياز واقعي بيمار طوري تنظيم مي‌شود كه هر چند دقيقه يك‌بار دوز مشخصي از داروي مسكن را به بدن بيمار وارد كند. 
 
زمان مشخصي نيز براي دستگاه تعيين و در راس زمان داده شده به دستگاه، دارو به شكل قطره داخل خون تزريق مي‌شود. در استفاده از اين پمپ نيازي نيست كه پرستار هر چند ساعت يك‌بار دارو براي بيمار تزريق كند؛ خود دستگاه اين كار را انجام خواهد داد. اصطلاح پمپ درد بين مردم رايج شده اما اسم اصلي اين دستگاه پمپ PCA است. در برخي موارد پمپي در دسترس بيمار قرار مي‌گيرد و دكمه‌اي روي آن وجود دارد كه اگر بيمار احساس درد داشته باشد آن را فشار مي‌دهد تا يك دوز از دارو توسط دستگاه وارد بدنش شود. البته به اين شكل نيست كه بيمار هرقدر مي‌خواهد پمپ را فشار بدهد و مسكن دريافت كند. 
 
حداكثر مقدار مجاز دارو كه بيمار مي‌تواند آن را دريافت كند، توسط متخصص تنظيم مي‌شود كه بيش از آن وارد بدن بيمار نشود. پس از مصرف اين ميزان دارو، هرقدر كه پمپ توسط بيمار فشرده شود، باز هم داروي اضافي تزريق نخواهد شد. البته بيمار تصور مي‌كند كه دارو تزريق مي‌شود و اثر تلقيني دارد اما دستگاه بيش از دوز مشخص شده، عمل نخواهد كرد.  بنابراين همه چيز تحت كنترل و نظارت پزشك خواهد بود و تنظيم شده است. در موارد ديگر پمپ در دست بيمار نخواهد بود و براساس تنظيماتي كه انجام شده به‌طور خودكار دارو از پمپ آزاد شده و به بدن بيمار وارد خواهد شد.
 
پمپ درد چه زماني استفاده مي‌شود؟
 
پمپ درد يك نوع است اما مي‌توان نوع و دوز دارو را متناسب با وضعيت بيمار تغيير داد، بنابراين انواع و اقسام اين پمپ وجود دارد كه كاربردهاي خاص خود را دارد. از اين دستگاه فقط براي 24ساعت پس از عمل جراحي كه ميزان درد بالاست استفاده مي‌شود، زيرا پس از اين زمان بيمار مي‌تواند مسكن‌ها را به شكل خوراكي مصرف كند و نيازي به تزريق مكرر نيست. ممكن است پمپ درد پس از بيهوشي بيمار و قبل از جراحي به بيمار وصل شود. در روش بعدي ممكن است پس از اتمام جراحي و قبل از به‌هوش آمدن بيمار پمپ درد را به بيمار وصل مي‌كنند. در هر دوي اين روش‌ها بيمار پس از جراحي و زماني كه به‌هوش مي‌آيد، دردي احساس نخواهد كرد. 
 
مزيت پمپ درد نسبت به مسكن‌هاي معمول چيست؟
 
تفاوت اساسي اين دستگاه و تزريق معمولي داروهاي مسكن براي بيماران در اين است كه در تزريق معمولي لازم است هرچند ساعت يك‌بار تزريق مسكن توسط پرستار انجام شود. اين مسكن تا مدتي درد را تسكين مي‌دهد اما زماني كه ميزان آن در خون كم شود، بيمار دوباره درد را احساس خواهد كرد و دوباره تزريق انجام خواهد شد. يعني در فواصل بين يك تزريق تا تزريق بعدي، بيمار زماني درد را حس خواهد كرد تا دوباره مسكن در خون جريان يابد. اما در اين پمپ ميزان يكنواخت و ثابتي از مسكن در خون وجود خواهد داشت و دوز دارو در خون هيچ‌گاه به صفر نمي‌رسد. اين مكانيسم باعث مي‌شود فاصله‌اي بين تزريق مجدد مسكن به وجود نيايد و تسكين درد يكنواخت و دائمي است. 
 
هزينه پمپ درد  چقدر است؟
 
اينكه براي تسكين درد از پمپ استفاده شود يا شكل معمولي مسكن‌ها، بستگي به انتخاب بيمار دارد. از آنجا كه پمپ درد هزينه‌بر است و از حدود 200هزار تومان به بالا هزينه دارد، خود بيمار بايد انتخاب كند كه از چه نوع مسكني برايش استفاده شود. مسلما در استفاده از پمپ درد، بيمار هيچ دردي را احساس نمي‌كند اما در مسكن‌هاي معمولي پس از اينكه تاثير دارو ازبين برود دوز بعدي تجويز مي‌شود. اگرچه اكثر مادراني كه براي سزارين مراجعه مي‌كنند، آگاهي لازم را دارند، اما پزشك هم اطلاعات لازم را به مادران مي‌دهد و انتخاب را به‌عهده خود بيمار مي‌گذارد. 
 
آيا استفاده از پمپ درد عوارض دارد؟
 
اينكه پمپ درد عوارضي دارد يا نه، بستگي به اين دارد كه چه دارويي در آن استفاده مي‌شود. پزشك مي‌تواند از داروهاي بدون عارضه استفاده كند، ممكن است در مواردي هم از داروهاي مسكن قوي و مخدر استفاده شود كه در هر دوي اين موارد عوارض به‌وجود آمده ربطي به دستگاه ندارد و مربوط به نوع و دوز داروهاست. چند نوع داروي پمپ درد استفاده مي‌شود كه يكي از آنها داروهاي ضدالتهاب غيركورتوني است. 
 
نوع ديگر داروها، مسكن‌هاي مخدر است كه انواع پمپ برحسب نوع و دوز مخدرها متفاوت است. داروي بعدي هم داروي ضدتهوع است چون دارو مستقيما وارد خون مي‌شود. در تجويزهاي غير از پمپ، دارو را داخل عضله تزريق مي‌كنند اما در پمپ، مسكن مستقيما وارد خون مي‌شود؛ بنابراين براي پيشگيري از تهوع، از اين داروها هم استفاده مي‌شود. مسكن‌هاي مخدر و ضدالتهاب‌هاي غيركورتوني، انواع و اقسام گوناگوني دارند كه دايره انتخاب پزشك بسيار گسترده است. 
 
درباره عمل سزارين از آنجا كه قرار است مادر، شيردهي به نوزاد را انجام دهد، بايد حتما به نوع و دوز داروهايي كه تجويز مي‌شود توجه داشت. يعني حتما از داروها و دوزي استفاده شود كه در شير ترشح نشود و روي نوزاد تاثير نداشته باشد. بنابراين پمپ‌هايي كه بعد از سزارين استفاده مي‌شود به لحاظ دارو متفاوت از ساير جراحي‌هاست. براي اين عمل از مسكن‌هاي بي‌ضرر كه داخل شير ترشح نشود، با كمترين دوز استفاده مي‌شود، بنابراين اين پمپ هيچ عوارضي ندارد و دارو را به شكل كنترل شده وارد بدن بيمار مي‌كند.